Биринчи жарактуу деталга чейинки убакыт: цехте мүнөттөр кайда кетет

Эмне үчүн биринчи жарактуу деталь кечигет

Кечигүү адатта кесүүдө эмес, андан мурда башталат. Даярдама орнотулуп, патрон кысылып, программа даярдай сезилет, бирок биринчи так өлчөмгө чейин дагы эле алыс. Оператор бүт чынжырдан өтүшү керек: орнотууну текшерүү, инструмент тандоо, программаны чакыруу, жылыштарды коюу, сыноо өтүүсүн жасоо, өлчөм алуу, коррекция киргизүү жана циклди кайра баштоо.

Бул тыныгуулар өз-өзүнчө майда нерседей көрүнөт. Эки мүнөт державка издегенге кетти, дагы бир мүнөт чыгышын тактаганга, анан наладчик программанын оңдоосун ырастаганча күтүүгө туура келди. Мындай токтоону эч ким көйгөй катары кабыл албайт. Бирок баары чогулганда оңой эле жарым саатты алып коёт.

Адатта маселе бир эле себепте болбойт. Эгер инструмент өз ордунда турбаса, кийин коррекцияларды киргизүү башталат. Эгер коррекция кечиксе, өлчөм да кечирээк алынат. Эгер өлчөм кийин калса, программа дагы узак ырастоону күтөт. Бир токтоп калуу кийинкисин тартып кетет да, запуск бүт чынжыр боюнча аксап калат.

Кагаз жүзүндө жол кыска: даярдаманы орнотуу, инструментти текшерүү, программаны жүктөө, биринчи өтүүнү жасоо, деталды өлчөө жана өлчөмдү оңдоо. Цехте ал сейрек түз жүрөт. Бирөө керек пластинаны издеп жүрөт, бирөө деталдын нөлүн кайра текшерет, бирөө программанын талаштуу бөлүгү үчүн технологду күтөт. Станок үзүл-кесил бош турат, ал эми адамдар иш менен алек болуп, жоготуу так кайсы жерде топтолуп жатканын дароо көрө алышпайт.

Ошондуктан бир эле себепке эмес, биринчи жарактуу деталга чейинки бүт жолго көңүл буруу жакшы. Орнотууга кеткен убакытты өзүнчө, инструмент издөө, коррекция киргизүү, өлчөө жана программанын ырасталышын өзүнчө эсептеңиз. Мындай талдоо алсыз жерди тез көрсөтөт. Кээде көйгөй оснасткада болот, кээде жумуш ордунун тартибинде, кээде болсо чечимди жанында жок адам ырасташы керек болуп калат.

Биринчи жарактуу деталь процесс майда күтүүлөргө бөлүнгөн жерде кечигет. Бүт чынжыр көрүнгөндө, ашыкча мүнөттөрдү шашпай жана өлчөмдү тобокелге салбай алып салуу жеңилдейт.

Пускка чейин убакыт кайда кетет

Жоготуулар "Старт" баскычында эмес, андан мурда башталат. Станок али унчукпай турганда эле оператор инструмент издөө, документтерди салыштыруу жана участокту улам-улам кыдырып чыгуу үчүн мүнөттөрдү коротот. Иштетүү али баштала элек, ал эми убакыт болсо уже кеткен.

Көбүнчө кечигүү жөнөкөй нерселерден чогулат: инструмент күтүлгөн жеринде турбайт; айрым оправкалар таптакыр башка участокто жатат; чертеж бар, бирок наладка картасы же инструмент тизмеси жанында жок; стойкадагы программа номери жумуш барагы же даярдама маркировкасы менен дал келбейт. Мунун үстүнө шкафка, кампага жана компьютерге бир нече ирет каттаганды кошсоңуз - биринчи кесүүгө чейин эле 10-15 мүнөт жоголушу мүмкүн.

Иш жүзүндө баары күнүмдүк көрүнөт. Оператор резецти алат, анан оправка алганы барат, кайра ачкыч алууга кайтып келет, анан күтүлгөн чыгыш узундугу менен экранда ачылган программанын башка ревизиясы турарын байкайт. Кесүү али боло элек, бирок запуск уже жылып калды.

Документтер да өзүнчө жайлатат. Эгер чертеж, наладка картасы жана инструмент тизмеси ар башка жерде жатса, адам аларды кол менен чогулта баштайт. Технологго чалып, файлдын версиясын тактайт, биркадагы деталдын белгилөөсүн салыштырат. Иш жүрүп жаткандай сезилет, бирок станок али дагы эле токтоп турат.

Программа менен маркировканын чаташуусу өзгөчө катуу тийет. Файл атындагы бир кошумча символ, жумуш барагынын эски версиясы же инструмент кассетасындагы түшүнүксүз белги кайра текшерүүгө тыныгуу берет. Бул жерде сактык керек, бирок анын баасы көп учурда көрүнгөндөн жогору болуп калат.

Пускка чейинки жакшы тартип кызыксыз көрүнөт: документтердин бир комплекти, так маркировка, инструмент алдын ала жыйналган, оснастка станоктун жанында турат. Бирок запуск кыйла ылдамыраак жүрөт. Ал тургай сакталган жерлердеги жөнөкөй иреттөө да ар бир наладкада 15-20 мүнөттү кайтарып берет.

Инструментти чуркабай издөө

Көп убакыт биринчи кесүүгө чейин эле күйүп кетет. Оператор станокко келет да, андан ары тааныш чынжыр башталат: бир оправка жетишпейт, керектүү державка коңшу станоктун жанында жатат, кассета өзүнчө белгиленген, инструменттин бир бөлүгү мурунку жумуштан кийин кайра ордуна коюлган эмес. Бүт запуск бир жетишпеген позицияга такалат.

Кадимки себеп жөнөкөй: инструментти запускка эмес, иштин жүрүшүндө даярдашат. Бул дээрлик дайыма жайыраак. Эгер толук тизмени алдын ала, смена башталгыча эле түзсөңүз, картина дароо өзгөрөт. Эмнелер ордунда экенин, эмнени алмаштыруу керектигин, эмнени кампадан же наладка участогунан алып келүү зарылдыгын көрөсүз.

Жөнөкөй эреже жакшы иштейт: ходовой позициялар күн сайын бир эле жерде турушу керек. Кечээ солдо, бүгүн оңдо эмес, дайыма өз уясында. Оператор патрон, оправка же пластиналар топтомунун кайда жатканын эстебей калганда, ал секундаларды эмес, кээде бир запускта 10-15 мүнөттү үнөмдөйт.

Маркировка да чаташуу кошот. Бирөө номерди кол менен жазса, экинчиси эски этикетканы чаптаса, үчүнчүсү коробканы гана белгилесе, каталар кайталана берет. Державка, оправка жана кассеталар үчүн бир эле белгилөө форматында макулдашкан жакшы. Анда инструментти табуу, текшерүү жана кайра ордуна коюу жеңил болот.

Мурунку жумуштун аягындагы кыска тартип да жардам берет: жарактуу инструментти дароо өз ордуна коюу, эскирген позицияларды өзүнчө топтоо жана башка өлчөм же түр коюлса, алмаштырууну жазып коюу. Майда көрүнгөнү менен, дал ушу эртең менен цех ичиндеги чуркоону азайтат.

Токардык участокто бул өзгөчө ачык көрүнөт. Жаңы партия үчүн эки державка, сверло, отрезной инструмент жана кайталанма операцияга ылайык кассета керек болушу мүмкүн. Эгер баары алдын ала жыйналып, жанында турса, наладка түз жүрөт. Эгер бир позиция жок болсо, бүт запуск токтойт.

Инструментти бут менен эмес, көз менен издегендей сактоо керек. Бул жөнөкөй угулат, бирок биринчи пуск алдындагы тыныгууларды дал ушул нерсе байкаларлык кыскартат.

Коррекцияларда убакытты кантип жоготпоо керек

Коррекцияларда секундалар эмес, деталга кайра-кайра кайрылган убакыт жоголот. Бир нөл жаңылышса, инструменттин узундугу чаташса же эскиришке кошумча белги коюлуп калса - оператор кайра сыноо өтүүсүн жасап, өлчөм алып, панелге кайтып келет.

Көп кездешкен себеп ошол эле: ар ким маалыматты өзүнчө киргизет. Бүгүн нөлдөрдү наладка барагынан киргизишти, эртең телефондогу сүрөттөн, бүрсүгүнү окшош детальдан кийин эсинен жазды. Цехте нөлдөр, узундуктар жана эскириш үчүн бир шаблон болбосо, ката дээрлик сөзсүз.

Бардык смена үчүн бирдиктүү тартип жакшы иштейт. Жазуу формасы кагаз да, электрондук да болушу мүмкүн, бирок логика бирдей болушу керек: базалык нөл кайда, инструменттин узундугу кайда, жумушчу коррекция кайда, өлчөөнүн кийин эмнени өзгөртүштү. Ошондо оператор ашыкча мүнөттөрдү божомолго коротпойт жана бир эле нерсени улам-улам кайра текшере бербейт.

Биринчи кесүүгө чейин кыска текшерүүдөн өтүңүз: программадагы жана револьвердеги инструмент номери дал келеби, ушул деталга же окшош операцияга тиешелүү акыркы жумушчу коррекциялар ачылдыбы, алар чертеж менен чогуу станоктун жанында жатабы. Телефондо эмес, эски барактарда эмес, түз станоктун жанында.

Дагы бир эреже көп убакыт үнөмдөйт: бир жолу бир гана параметрди өзгөртүп, анан эмне өзгөргөнүн дароо караңыз. Эгер бир эле учурда узундукту, X боюнча эскиришти жана берүүнү өзгөртүп салсаңыз, кийин кайсысы натыйжа бергенин түшүнүү кыйын болот. Дагы бир сыноо өтүүсүн талдоо үчүн гана жасоого туура келет.

ЧПУ станогунда бул тааныш көрүнөт: өлчөөдөн кийин диаметр 0,08 ммге чыгып кетти, оператор керектүү огу боюнча бир гана оңдоону киргизет. Кийинки өтүүдөн кийин дагы өлчөп, таза жыйынтыкты көрөт. Эки тынч кадам дээрлик дайыма кескин оңдоолордун катарынан тезирээк.

Эгер станоктун жанында акыркы жумушчу коррекциялар, чертеж жана түшүнүктүү наладка барагы турса, запуск бир калыпта жүрөт. Тыныгуу азаят, күмөн азаят, деталга ашыкча тийүү да азаят.

Өлчөөнү ашыкча токтоосуз кылуу

Көп мүнөт өлчөөгө эмес, анын айланасындагы тыныгууларга кетет. Биринчи даярдама чыкты, бирок штангенциркуль изделип жатат, допуск эски басылма боюнча такталууда, жыйынтык болсо башта кармалууда. Андан кийин станок кайра күтөт.

Пайдалуу адат жөнөкөй: биринчи пускка чейин контрол үчүн керектүүнүн баарын даярдап коюу. Жумуш ордунда керектүү приборлор, таза салфетка, өлчөм картасы же белгиленген допусктары бар чертеж жатышы керек. Эгер өлчөм критикалык болсо, микрометр же калибр жанында, коңшу станоктун жанында эмес экенин алдын ала текшерген жакшы.

Убакытты дагы бир нерсе жейт - биринчи өлчөмдү ким алат деген суроо. Эгер бул алдын ала чечилбесе, оператор наладчикти күтөт, наладчик контролёрду издей баштайт, ал эми станок токтоп турат. Кадимки сменада биринчи өтүүгө чейин жоопту адамды дайындап койгон жакшы. Жөнөкөй деталдарда биринчи өлчөмдү көп учурда оператор алат. Тыгыз допускта болсо, дароо наладчик же ОТК кошулат, кошумча чалуусуз жана талашсыз.

Жыйынтыкты өлчөгөндөн кийин дароо жазып коюу керек. Эс тутум тажрыйбалуу адамдарды да жаңылтат, өзгөчө жанында настройка жүрүп, телефон чалып, станокту көзөмөлдөп туруш керек болгондо. Бир жолу туура эмес эсте калган өлчөм дагы бир кошумча өтүүгө жана дагы бир токтоого алып келет.

Контролду эки деңгээлге бөлүү жакшы иштейт. Станок жанындагы тез контрол биринчи кесүүдөн кийин эле керек - өлчөм керектүү багытка жылып жатабы же жокпу, ошону көрсөтөт. Так өлчөм болсо кийин, деталь допуска жакындаганда же өлчөм отургузууга, биениеге жана геометрияга таасир эткенде керек.

Мындай тартип ашыкча көчүп жүрүүлөрдү алып салат. Ар бир сыноо өтүүдөн кийин толук контролго барып туруу кереги жок, эгер өлчөм али керектүүдөн алыс экени көрүнүп турса. Адегенде тез өлчөө, анан коррекция, андан кийин гана так текшерүү.

Бир нече ар башка ЧПУ станогу бар цехтер үчүн эреже бирөө: контролду инструмент жана программа сыяктуу эле алдын ала даярдоо керек. Ошондо өлчөө запускты жайлатпай, тескерисинче тездетет.

Программаны ырастоо эмне үчүн жайлайт

Программанын ырасталышы көбүнчө стойкадан эмес, так эмес эрежелерден улам аксайт. Бирөө уруксатты технолог берет деп ойлойт, башканы мастер күтөт, оператор болсо тобокелди өзүнө алгысы келбейт. Инструмент өз ордунда турат, программа жүктөлдү, бирок убакыт чалууларга жана оозеки тактоолорго кетип жатат.

Дагы бир көп себеп - "сөз менен" жасалган оңдоолор. Технолог өлчөмдү жылдыр деди, наладчик берүүнү оңдоду, оператор муну өзүнчө түшүндү. Бир сааттан кийин азыр кайсы версия иштеп жатканы жана өзгөртүүнү ким бекиткени эч кимге так эмес болуп калат. Ошондон кийин адамдар баарын кайра текшерүүгө киришет.

Ашыкча тыныгуу көбүнчө бир эле жерде пайда болот: программа жүктөлдү, сухой прогон жакшы өттү, бирок биринчи кесүү жылдырылды. Себеби жөнөкөй - биринчи деталды ишке киргизүү боюнча акыркы уруксатты ким берери эч жерде бекитилген эмес.

Эгер сменада оператор, наладчик жана технолог катышса, чечим үчүн бир жооптуу адам керек. Дароо үчөө эмес, "баштайбыз" же "токтойбуз" деп айта турган бир адам. Ошондо чынжыр ар бир кадамда үзүлбөйт.

Программанын версиясы да эки жерде дал келиши керек: стойкада жана наладка барагында. Эгер экранда бир версия, кагазда башкасы болсо, адамдар экөөнө тең ишенбей калат. Алар кайра файл ачат, кайра технологго чалат, кайра акыркы оңдоо кайда болгонун издешет.

Жумуш тартибин жөнөкөй кармоо жакшы: программаны пускка чейин карап чыгуу, кесүүсүз сухой прогон, коопсуз режимде биринчи кесүү, ырастоо жана жыйынтыкты жазуу. Ар бир кадамдан кийин оозеки "болду" эмес, белгилөө керек. Алгачкы мүнөттөрдө бул майда көрүнөт, кийин - андай эмес.

Оңдоолор үчүн да жөнөкөй эреже жакшы иштейт: ар бир өзгөртүү дароо жазылат. Эмнени өзгөрттү, ким өзгөрттү жана кайсы версия эми иштеп жатканын көрсөтүп коюу жетиштүү. Муну кагазда же электрондук формада жүргүзсө болот, бирок жазуу смена аягында эмес, дароо пайда болушу керек.

Цехте оозеки оңдоолорду алып салып, биринчи запуск үчүн бир эле жооптуу адам дайындаганда, кечигүү азаят. Бул сменадан дароо көрүнөт: кайра текшерүү азаят, станок жанындагы күтүү азаят, кайсы файлды актуалдуу деп эсептөө керек деген талаш да азаят.

Кечигүүнү кадам сайын кантип кыскартса болот

Көп учурда биринчи жарактуу деталга чейинки убакыт иштетүүнүн өзүнө эмес, аракеттердин ортосундагы майда тыныгууларга кетет. Мындайда бир тартип жардам берет, аны сменада баары бирдей аткарат.

1. Пуск үчүн керек болгон нерсенин баарын бир жерге чогултуңуз: инструмент, наладка картасы, чертеж, программа жана биринчи контрол үчүн өлчөмдөрдүн тизмеси. Эгер файл бир компьютерден изделсе, резец тумбочкада жатса, чертеж болсо мастерде болсо, запуск дээрлик дайыма жылып кетет.
2. Биринчи позицияны чакыруудан мурун базалоону, даярдаманы жана бекитүүнү текшериңиз. Бул эки-үч мүнөт кесүүдөн кийинки токтоого караганда арзаныраак.
3. Коррекцияларды бир эле шаблон боюнча киргизиңиз. Полелердин бирдей тартиби жана ар бир өзгөртүүгө кыска белги чаташууну кыйла азайтат.
4. Биринчи өлчөөдөн кийин баарын бирдей өзгөртпөңүз. Өлчөмдү алып, аны допуск менен салыштырып, азыр кайсы оңдоо керек экенин чечиңиз.
5. Биринчи жарактуу деталь алынары менен, кийинки запуск үчүн жазууларды дароо жаңылаңыз: чыныгы коррекциялар, инструменттин абалы, биринчи деталдын өлчөмү жана бекитүү же даярдама боюнча эскертүүлөр.

Мындай тартип кичине участокто да, бир нече ЧПУ станогу бар цехте да жакшы иштейт. Эгер запуск тез-тез кайталанса, айырма бат эле байкалат: станокко ашыкча кайрылуу азаят, оператор менен наладчиктин ортосундагы суроо азаят, биринчи нормалдуу детальга чейинки бош күтүү да кыскарат.

Кадимки сменадан мисал

Смена мурунтан жасалган деталга кайра заказ түшүшү менен башталат. Сезим боюнча бул жеңил запуск: чертеж тааныш, материал ошол эле, наладка көп убакыт албашы керек.

Дал ушундай заказдар көп учурда темпти бузат. Адамдар деталды эстейт, бирок керектүү оснастка кайда жатканын жана азыр кайсы программа версиясы актуалдуу экенин эстей беришпейт.

Бул сменада токарь адегенде өтмө резец үчүн державка издейт, анан ички жип үчүн метчикти табат. Шкафта тартип шарттуу: инструменттин бир бөлүгү өткөн партиядан кийин өз ордуна кайтарылган эмес, бир бөлүгү болсо түшүнүктүү белгилөөсүз жатат. Бир гана издөөдөн жыйырма мүнөткө жакын убакыт кетет.

Андан кийин иш кайра токтойт. Эски программаны бат эле табышты, бирок папкада берүүнүн жана бир өтүүнүн оңдоосу бар жаңы версия туруп калды. Токарь тобокелге салгысы келбей, мастер же технолог дал ушул версияны иштетүүгө болорун ырастаганча күтөт. Станок токтоп турат, даярдама кысылган, смена өтүп жатат.

Убакыт боюнча картина мындай көрүнөт:

• 8:05 - кайтма заказ алынып, чертеж ачылды
• 8:12 - державка менен метчик издей башташты
• 8:32 - керектүү инструмент жыйналды
• 8:40 - программа жүктөлүп, жаңы версия көрүндү
• 8:58 - ырастоо алынып, биринчи пуск жасалды

Кесүүнүн өзү болсо даярдыктын баарынан аз убакыт алат. Биринчи өтүү, подрезка, жип жана көзөмөл өлчөмү болжол менен 10-12 мүнөткө батат. Эгер деталь биринчи жолкусунда эле размерге чыкса, иштетүүгө кеткен убакыт стартка чейинки күтүүгө жана издөөдөн да аз болуп калат.

Мына ушундай учурлар биринчи жарактуу деталга чейинки убакытты жеп коёт. Бир чоң катадан эмес, бир нече майда тыныгуу удаа келип калат: инструмент өз ордунда эмес, программанын версиясы суроо жаратат, чечимди эч ким дароо ырастабайт.

Цех үчүн бул көрүнгөндөн да жагымсыз. Оператор алек, станок унчукпай турат, ал эми смена отчетунда баарыбыз даярданып эле жаткандай көрүнөт. Мындай талдоодо бир жөнөкөй нерсе ачык көрүнөт: ошол күнү даярдык дээрлик бир саатты алган, ал эми кесүү - бир нече мүнөт гана.

Запускту созуп жиберген каталар

Алгачкы жоготуулар сейрек станоктон болот. Көбүнчө адамдар биринчи кесүүгө чейин эле өздөрүнө кошумча тыныгуу жаратып коёт.

Эң көп кездешкен каталардын бири - инструменттин толук тизмесиз наладканы баштоо. Оператор негизгисин эстейт, бирок жол-жобо жүрүшүндө державка, сверло, щуп же запас пластинаны эстеп калат. Анан шкафтарды, арабаларды жана коңшу постторду кыдырып издөө башталат. Эстутумга ишенүү дээрлик дайыма алдын ала комплекти текшерген үч мүнөттөн кымбатка түшөт.

Коррекцияларды бир нечесин бир эле учурда өзгөрткөндө да убакыт көп кетет. Өлчөм чыгып кетти да, оператор баарын бирдей өзгөртөт: геометрияны, эскиришти, берүүнү, кээде режимди да. Андан кийин кайсысы отклонениени бергенин түшүнүү кыйын. Эгер кийинки деталь дагы допуска батпаса, талдоо башынан башталат.

Биринчи деталдын өлчөмүн алууда да көп учурда чаташуу чыгат. Бирөө штангенциркуль алат, экинчиси микрометр, контролёр ошол эле өлчөмдү өзүнүн прибору менен карайт. Жалпы жазуу жок болсо, баары бир аз башкача сандарды алып, себепти эмес, ким туура өлчөп жатканын талаша баштайт. Жөнөкөй диаметрде бул дагы 10-15 мүнөттү алып коёт.

Дагы бир кымбат ката - программаны версиясын бекитпей оңдоо. Стойкада бир вариант, наладчиктин папкасында башкасы, технологдо үчүнчүсү. Анан кайсы сап өзгөргөнүн жана кайсы версия ырастоого кеткенин тез айта алган киши болбой калат.

Адатта жөнөкөй тартип жардам берет: наладкадан мурда инструменттин толук комплектин жыйноо, бир гана коррекцияны бир жолу өзгөртүү, биринчи үлгүнү бир макулдашылган ыкма менен өлчөө жана ар бир программа оңдоосун түшүнүктүү версия менен сактоо. Бул тартип дайыма сакталса, запуск жайыраак эмес, тынчыраак өтөт жана отклонениенин себеби дароо көрүнөт.

Биринчи пускка чейин эмнени текшерүү керек

Биринчи пусктун алдында узун жыйын өткөрүүнүн кереги жок. Станоктун жанында кыска текшерүү жетиштүү.

Эгер максат биринчи жарактуу деталга чейинки убакытты кыскартуу болсо, программанын өзүн гана карабаңыз. Көп учурда мүнөттөр мурда эле кетет: оператор оправка издеп, контролёр микрометр күтүп, наладчик файлдын башка версиясын салыштырып, анан баары кайра өлчөө үчүн токтойт.

Жөнөкөй тартип ылайыктуу:

• станоктун жанында биринчи пускка керек болгон бардык инструментти, оснастканы жана приборлорду коюу;
• шпиндельди иштетүүдөн мурда магазиндеги жана программадагы инструмент номерлерин салыштыруу;
• сыноо деталынан мурда программанын версиясын жана чертеждеги допускту текшерүү;
• биринчи пуск жана биринчи өлчөм үчүн жооп берген бир адамды дайындап коюу.

Бир жооптуу адам чаташууну кыйла азайтат. Запуск үчүн бир эле учурда эки же үч киши жооп берсе, ар бири экинчисинен ырастоо күтөт. Натыйжада станок токтоп, чечимди эч ким кабыл албай калат.

Майда нерселер боюнча да алдын ала макулдашып алуу пайдалуу: инструментти ким берет, биринчи өлчөмдү ким алат, коррекцияны ким киргизет, улантууга ким уруксат берет. Мындай келишим жөнөкөй угулат, бирок сменада ал көп учурда 15-20 мүнөттү сактап калат.

Эгер цех жаңы токардык ЧПУ станогунун запускын даярдап жатса, айрым суроолорду жабдууну орнотуудан мурда эле чечип койгон оң: тандоо, пуско-наладка, сервис жана биринчи запусктын тартиби. EAST CNC компаниясында жана east-cnc.kz блогунда жабдуу боюнча материалдар жана металл иштетүү боюнча практикалык кеңештер бар, ал эми компания өзү станок тандоо, пуско-наладка жана сервис тейлөөнү аткарат.

Биринчи пуск үчүн бир жумушчу текшерүү барагынан баштаңыз. Эгер команда аны старт алдында белгилеп турса, кечигүү адатта биринчи жумада эле азая баштайт.